Traktörde ağırlık ve sıvı balast: ne zaman, ne kadar?

Traktörün çekiş gücü sadece motordan gelmez; lastiklerin toprağa ne kadar sıkı bastığına da bağlıdır. Hafif bir traktör güçlü motoru olsa bile ağır bir pulluğu çekerken patinaj yapar. Bu yüzden traktöre işine göre ağırlık eklenir. Buna balast denir.

Ağırlık neden gerekli?

Lastik, üzerine binen ağırlık kadar toprağa tutunur. Ağırlık yetersizse lastik boşa döner: dişler aşınır, yakıt boşa gider, iş uzar. Ağırlık fazlaysa bu sefer toprak gereğinden çok sıkışır, traktör yuvarlanma direncine fazla güç harcar ve lastikler aşırı yüklenir. Amaç, az ama yeterli ağırlıkla patinajı makul seviyede tutmaktır.

Ağırlık türleri

• Ön ağırlık (ön kütle): traktörün önüne takılan demir ağırlıklar. Arkaya ağır ekipman takıldığında ön tekerleklerin havaya kalkmasını önler, dengeyi sağlar.
• Tekerlek ağırlıkları: arka jantlara cıvatayla takılan dökme ağırlıklar. İş bittiğinde çıkarılabilir.
• Sıvı balast (lastiğe su koyma): arka lastiklerin bir kısmı su veya donmaya karşı katkılı sıvıyla doldurulur. Ucuz ve etkili bir yöntemdir ama çıkarması zordur.

Sıvı balast hakkında

Lastiğe sıvı koymak ağırlığı en alçak noktaya, tekerleğin kendisine verir ve traktörü dengeler. Ancak bazı noktalara dikkat etmek gerekir:

• Kışın donmaya karşı uygun katkı kullanılmazsa sıvı donar ve lastiğe, janta zarar verir.
• Bazı tuzlu karışımlar zamanla jantı paslandırabilir.
• Sıvı dolu lastik daha sert çalışır; yol konforu ve yanak esnekliği azalır.
• Basınç ölçerken sibop en üstte olmalıdır.

Sıvı balast konusunda lastikçinden ve lastik üreticisinin önerilerinden yararlan; doldurma oranı lastiğe göre değişir.

Ağırlık ve lastik

Ağırlık eklemek lastiğin taşıdığı yükü artırır. Bu yüzden ağırlık eklendiğinde basıncın da lastik üreticisinin yük–basınç tablosuna göre yeniden ayarlanması gerekir. Ağırlığı artırıp basıncı düşük bırakmak lastiğin yanağını yorar.

İşe göre düşün

Ağır çeki işleri (pulluk, dipkazan) daha fazla ağırlık ister; hafif işler (ilaçlama, çayır biçme) ve yol taşımacılığı daha az. Mevsim boyunca işler değişiyorsa çıkarılabilir ağırlıklar daha esnek bir çözümdür.

Traktörün kendi kullanım kılavuzundaki azami ağırlık ve aks yükü değerlerini aşma.