Traktör iz genişliği nedir, nasıl ayarlanır?

İz genişliği, aynı aks üzerindeki iki lastiğin ortaları arasındaki mesafedir. Traktörün devrilmeye karşı dengesi, sıra arasında bitkilere zarar vermeden çalışabilmesi ve çekiş performansı doğrudan bu mesafeye bağlıdır.

Neden önemli?

• Sıra ziraatı: Pancar, mısır, ayçiçeği gibi sıraya ekilen ürünlerde lastiklerin sıraların arasına basması gerekir. İz genişliği sıra aralığına uygun değilse lastikler bitkileri ezer.
• Denge: Geniş iz, eğimli arazide traktörü daha dengeli yapar. Dar iz ise bağ, bahçe ve dar alanlarda hareket kolaylığı sağlar.
• Ön–arka uyumu: Ön ve arka izlerin birbirine yakın olması, ön lastiklerin açtığı izden arka lastiklerin geçmesini sağlar ve toprak sıkışmasını azaltır.

İz genişliği nasıl değiştirilir?

Traktörlerde iz genişliği genelde şu yollarla ayarlanır:

• Jantın ters takılması: Birçok jantın göbek bağlantısı ortada değildir. Jant ters çevrilerek takıldığında iz genişler ya da daralır.
• Jant–disk bağlantı konumu: Bazı jantlarda jant halkası ile orta disk arasındaki bağlantı farklı konumlarda cıvatalanabilir; her konum farklı bir iz verir.
• Ayarlı (kaydırmalı) göbek: Bazı traktörlerde tekerlek aks mili üzerinde kaydırılarak kademesiz ayar yapılabilir.
• Ön aks: 2WD traktörlerde ön aks çoğu zaman teleskopik kollarla ayarlanır; 4WD traktörlerde ise jant ayarıyla yapılır.

Hangi ayarların mümkün olduğu ve her ayarın kaç milimetre iz verdiği traktörün kullanım kılavuzunda yazar.

Dikkat edilecekler

• Ayardan sonra bijonlar üreticinin belirttiği sıkma torkuyla sıkılmalı, ilk çalışmadan sonra tekrar kontrol edilmelidir.
• Lastik sırtındaki diş yönü (V deseni) ayardan sonra da gidiş yönüne doğru bakmalıdır. Jantı ters çevirmek için lastikleri sağ–sol değiştirmek gerekebilir.
• Çok dar iz eğimli arazide devrilme riskini artırır.

Dar ölçülü lastik seçenekleri için bahçe traktörü dar lastik rehberine, sıra arası hesap için anasayfadaki sıra arası aracına bakabilirsin.